آلودگی هوای تهران و دیگر کلان شهرها نتیجه هم زمان چند عامل است؛ کیفیت خودروها، کیفیت پایین سوخت و ترافیک سنگین سه ضلع اصلی این بحران هستند که حتی استانداردهای یورو را نیز در عمل کم اثر می کنند.
نقش سوخت بی کیفیت در افزایش آلایندگی خودروها
کارشناسان می گویند سوخت با اوکتان پایین یکی از مهم ترین دلایل افزایش آلایندگی است. این نوع سوخت موجب ناک موتور، کاهش عملکرد و کاهش شدید عمر قطعات کلیدی مانند کاتالیست می شود؛ در برخی موارد عمر کاتالیست تا یک پنجم کاهش می یابد. این موضوع حتی خودروهای نسبتاً جدید را نیز در ردیف خودروهای آلاینده قرار می دهد.
ترافیک سنگین؛ چند برابر شدن آلایندگی در سرعت های پایین
مطالعات نشان می دهد خودروهایی که در ترافیک سنگین با سرعت ۵ تا ۱۰ کیلومتر بر ساعت حرکت می کنند، چند برابر حالت رانندگی پایدار آلایندگی تولید می کنند. توقف های مکرر، شتاب های کوتاه و کارکرد ناپیوسته موتور باعث افزایش محسوس انتشار آلاینده ها می شود؛ پدیده ای که هر روز در تهران و سایر کلان شهرها مشاهده می شود.
فناوری موتورهای جدید و حساسیت به کیفیت سوخت
موتورهای توربوشارژ و موتورهای GDI که در بسیاری از خودروهای داخلی و وارداتی به کار می روند، بیش از گذشته به کیفیت سوخت حساس هستند. استفاده از سوخت نامناسب، علاوه بر افزایش آلایندگی، موجب افت کارایی، افزایش مصرف و بالا رفتن هزینه تعمیرات برای مصرف کنندگان می شود.
کارشناسان: بدون اصلاحات اساسی، انتظار کاهش آلودگی هوا غیرواقعی است
اگرچه تمام خودروهای جدید برای دریافت پلاک مجبور به پاس کردن آزمون های آلایندگی و مصرف سوخت هستند، اما اصلاح کیفیت سوخت، مدیریت علمی ترافیک و نوسازی ناوگان فرسوده سه اقدام ضروری برای کاهش واقعی آلودگی هوا محسوب می شوند. تا زمانی که این اصلاحات ساختاری انجام نشود، کاهش محسوس آلودگی در کلان شهرها قابل انتظار نخواهد بود.