صبح روز یکشنبه ۱۱ آبان ۱۴۰۴، نخستین آزمایشگاه آلایندگی خودروهای چهارچرخ متحرک (4WD) با استاندارد یورو ۶ (Euro 6) در استان البرز افتتاح شد. این اقدام به عنوان نقطه عطفی در صنعت خودروی ایران شناخته می شود و هدف آن ارتقای کیفیت محصولات داخلی و دستیابی به استانداردهای زیست محیطی جهانی است.
بر اساس اعلام مسئولان، از فروردین ۱۴۰۵ تولید یا واردات هر نوع شاسی بلند، پیکاپ یا SUV بدون گواهی تأیید این آزمایشگاه ممنوع خواهد بود. این مرکز نخستین آزمایشگاه تست واقعی آلایندگی خودروهای 4WD در کشور است که در مجموعه ISQI (شرکت بازرسی کیفیت و استاندارد ایران) راه اندازی شده است.
جزئیات افتتاح آزمایشگاه یورو ۶ در ایران
مراسم افتتاح این مرکز با حضور شینا انصاری (رئیس سازمان حفاظت محیط زیست)، فرزانه انصاری (رئیس سازمان ملی استاندارد) و فاطمه مهاجرانی (سخنگوی دولت) برگزار شد.
مقامات حاضر در مراسم تأکید کردند که این آزمایشگاه، صنعت خودرو را از «ادعاهای کاغذی» به سمت الزامات واقعی و قابل پایش سوق می دهد و نقش تعیین کننده ای در کاهش آلودگی هوای کلان شهرها خواهد داشت.
تحول در نظام نظارت آلایندگی خودرو
این آزمایشگاه، فقط یک ساختمان آزمایشی نیست بلکه بخشی از زنجیره هوشمند نظارت ملی از گمرک تا پلیس راهور به شمار می رود. داده های تست به صورت آنلاین به سازمان استاندارد و گمرک ایران ارسال می شوند و خودروها بدون دریافت کد رهگیری ISQI اجازه ترخیص نخواهند داشت.
همچنین پلیس راهور بدون گواهی این مرکز، پلاک صادر نمی کند و تا تیرماه ۱۴۰۵ خودروسازان داخلی از جمله ایران خودرو و سایپا موظف اند حداقل سه مدل 4WD با استاندارد یورو ۶ معرفی کنند.
طبق بخشنامه رسمی، هرگونه تخلف یا جعل نتایج تست با جریمه ۵۰ میلیارد تومانی و توقیف تولید مواجه خواهد شد.
تفاوت پیش و پس از راه اندازی آزمایشگاه 4WD
پیش از ایجاد این مرکز، تست آلایندگی تنها روی خودروهای دوچرخ متحرک (2WD) و با استاندارد یورو ۵ انجام می شد. بسیاری از خودروهای وارداتی، به ویژه برندهای چینی، ادعای استاندارد یورو ۶ داشتند اما در واقع آزمایش واقعی نمی شدند.
اکنون با رولر دینامومتر ۴۸ اینچ و سیستم CVS جهانی، تست آلایندگی شبیه سازی واقعی جاده انجام می شود و میزان آلاینده هایی مانند NOx، CO₂، PM و PN با دقت بالا اندازه گیری می شود.
به گفته کارشناسان، اجرای این استاندارد می تواند میزان نیتروژن اکسیدها (NOx) را تا ۵۵ درصد و ذرات معلق (PM) را تا ۹۷ درصد کاهش دهد.
اثرات زیست محیطی و اقتصادی
بر پایه آمار سازمان حفاظت محیط زیست، حدود ۳۰ درصد آلودگی هوای تهران ناشی از خودروهاست. پیش بینی می شود با اجرای کامل طرح آزمایشگاه یورو ۶ تا پایان سال ۱۴۰۷، آلودگی خودرویی بین ۲۰ تا ۲۵ درصد کاهش یابد و سالانه بیش از ۵ هزار میلیارد تومان صرفه جویی در هزینه های درمانی ایجاد شود.
همچنین، این اقدام از ورود حدود ۵۰ هزار خودروی آلاینده در سال جلوگیری خواهد کرد و هر ۱۰۰۰ خودروی 4WD یورو ۶ حدود ۲ تُن آلاینده NOx کمتر تولید خواهند کرد.
واکنش ها و اظهارات مسئولان
شینا انصاری: «این آزمایشگاه سیاست زیست محیطی کشور را از شعار به عمل واقعی تبدیل می کند و مانع ورود خودروهای آلاینده به کشور می شود.»
فرزانه انصاری: «با افتتاح این مرکز، ایران به هاب منطقه ای ارزیابی آلایندگی خودروهای 4WD تبدیل می شود.»
فاطمه مهاجرانی: «این پروژه نماد تعهد دولت به توسعه پایدار و ارتقای کیفیت خودروهای داخلی است.»
جمع بندی
راه اندازی آزمایشگاه آلایندگی 4WD یورو ۶ در ایران تنها یک پروژه فنی نیست، بلکه گامی اساسی در جهت نوسازی صنعت خودرو، کاهش آلودگی هوا و رقابت پذیری جهانی است.
اجرای کامل این طرح، نظام نظارتی کشور را به استانداردهای بین المللی نزدیک کرده و تضمین می کند که هیچ خودروی آلاینده ای بدون تأیید واقعی وارد جاده های ایران نشود.