بر اساس نامه رسمی سازمان بورس و اوراق بهادار به تاریخ ۲۱ خرداد ۱۴۰۴، شرکت ایران خودرو ملزم به ادامه عرضه خودرو در بورس کالای ایران شد. این ابلاغیه، با استناد به بند ۵ بسته سیاستی حمایت از تولید ابلاغی از سوی معاون اول ریاست جمهوری و به منظور ارتقاء شفافیت، افزایش رقابت و بهره وری در بازار خودرو صادر شده است.
الزام قانونی برای ادامه عرضه خودرو
سازمان بورس با استناد به ماده ۱۸ قانون توسعه ابزارها و نهادهای مالی جدید و مواد ۲ و ۴ قانون بازار اوراق بهادار، تأکید کرده که ایران خودرو مکلف است عرضه خودرو در بورس را به صورت شفاف و منظم ادامه دهد. با توجه به ماهیت انحصاری بازار خودروی کشور، فروش خودرو باید از طریق سکوی معاملاتی بورس کالا انجام گیرد.
پاسخ سازمان بورس به ادعای ایران خودرو
در پاسخ به نامه شماره ۱۲۳/۱۱۷۱۲۳ مورخ ۱۴۰۴/۳/۲۱ شرکت ایران خودرو که مدعی غیرانحصاری بودن برخی محصولات بود، سازمان بورس اعلام کرد:
«خودرو در شرایط فعلی همچنان کالایی انحصاری است و باید تحت نظارت بورس عرضه شود.»
این موضع با نظر رسمی شورای رقابت همسوست و نشان دهنده عزم دولت در حفظ نظم بازار خودرو از طریق شفاف سازی فرآیند فروش است.
هشدار به ایران خودرو درباره تخطی
حمید فروغی، معاون نظارت بر بورس ها و ناشران، در بخش دیگری از نامه هشدار داده است که:
«عدم عرضه منظم خودرو در بورس کالا می تواند تخلف تلقی شود و منجر به پیگیری های قانونی خواهد شد.»
او از ایران خودرو خواست نسبت به ادامه عرضه منظم خودرو اقدام فوری و مؤثر انجام دهد.
پیشینه قانونی و سیاست گذاری
الزام عرضه خودرو در بورس کالا ریشه در دستورالعمل شماره ۵۸۴ شورای رقابت (بهمن ۱۴۰۱) و همچنین بسته سیاستی تولید مصوب ۱۴۰۲ دارد. هدف از این اقدامات، جلوگیری از فروش غیرشفاف و ایجاد بازاری رقابتی و قابل رصد برای مصرف کنندگان نهایی است.
جمع بندی
ابلاغیه سازمان بورس خطاب به ایران خودرو، گامی مهم در مسیر شفاف سازی بازار خودرو و کاهش رانت های احتمالی است. با توجه به الزامات قانونی و تأکید دستگاه های نظارتی، عرضه مستمر محصولات ایران خودرو در بورس کالا به یک تعهد حقوقی و سیاست گذاری کلان اقتصادی تبدیل شده است. ایران خودرو موظف است بدون وقفه نسبت به رعایت این رویه اقدام کند.