با وجود اجرای نظام پلکانی تعرفه واردات خودرو توسط وزارت صمت، بازار خودرو همچنان در وضعیت رکود قرار دارد و هزاران خودروی وارداتی به دلیل بلاتکلیفی ارزی در گمرکات کشور مانده اند.
جزئیات طرح تعرفه پلکانی واردات خودرو
به نقل از تسنیم، وزارت صمت به تازگی از نظام جدید تعرفه پلکانی واردات خودرو رونمایی کرده است. بر اساس این طرح، تعرفه واردات متناسب با حجم موتور و نوع سوخت خودرو تعیین می شود تا عدالت تعرفه ای برقرار شود و از خودروهای اقتصادی و کم مصرف حمایت گردد.
هدف اصلی این طرح، مهار واردات خودروهای لوکس و گران قیمت و ایجاد تعادل در بازار عنوان شده است.
رکود در بازار و توقف معاملات خودرو
اجرای طرح جدید در حالی آغاز شده که بازار خودرو در رکود شدید قرار دارد. فعالان بازار می گویند از زمان اعلام تعرفه های جدید، خرید و فروش تقریباً متوقف شده و مشتریان در انتظار مشخص شدن تأثیر تعرفه ها بر قیمت نهایی خودروها هستند.
از سوی دیگر، کندی در ترخیص خودروهای وارداتی از گمرک باعث کمبود عرضه در بازار شده است.
پیامدهای کوتاه مدت اجرای تعرفه پلکانی
افزایش رکود معاملاتی: خریداران و فروشندگان در فاز انتظار هستند تا جزئیات نهایی تعرفه ها مشخص شود.
افزایش قیمت خودروهای لوکس: به دلیل افزایش احتمالی تعرفه واردات، خودروهای با موتور بالا با رشد قیمت مواجه شده اند.
کاهش جذابیت واردات خودروهای گران قیمت: واردکنندگان به سمت خودروهای اقتصادی و کم مصرف گرایش یافته اند.
نوسان قیمت در کوتاه مدت: تا زمان ترخیص خودروها با تعرفه جدید، بازار در وضعیت ناپایدار باقی خواهد ماند.
۸ هزار خودرو در گمرک خاک می خورند
«مهدی دادفر» دبیر انجمن واردکنندگان خودرو با اشاره به این موضوع گفت:«در حال حاضر حدود ۸ هزار خودرو در گمرکات کشور باقی مانده اند زیرا تعیین تکلیف ارزی آن ها هنوز انجام نشده است. این در حالی است که قرار بود تا پایان سال ۱۴۰۴ حدود ۱۰۰ هزار خودرو وارد کشور شود، اما تاکنون تنها ۲۵ هزار دستگاه وارد شده است.»
وی همچنین تأکید کرد: «مشکل اصلی واردات، فقط تعرفه نیست؛ بلکه نبود شفافیت در تخصیص ارز و فرآیند ترخیص، موجب عقب ماندگی برنامه واردات شده است.»
دادفر افزود: «اگر مشخص شود هر شرکت چه میزان ارز دریافت کرده و چه تعداد خودرو وارد کرده است، بسیاری از اختلافات و مشکلات موجود در قراردادها و عرضه برطرف خواهد شد.»
وی همچنین به عملکرد سامانه یکپارچه عرضه خودروهای وارداتی انتقاد کرد و گفت این سامانه به جای شفاف سازی، به ابزاری برای دخالت مستقیم دولت در فروش و تخصیص ارز تبدیل شده و عملاً بخش خصوصی از فرآیند واردات حذف شده است.
جمع بندی و چشم انداز آینده بازار خودرو
کارشناسان معتقدند اجرای نظام تعرفه پلکانی در بلندمدت می تواند باعث رشد رقابت، افزایش تنوع خودروهای اقتصادی و کاهش مصرف سوخت شود. با این حال، در کوتاه مدت این طرح موجب افزایش رکود و نوسان قیمتی در بازار آزاد شده است.
در حال حاضر، اگر فرآیند تخصیص ارز و ترخیص خودروها از گمرک تسریع نشود، اجرای نظام تعرفه ای جدید تأثیر عملی قابل توجهی بر بهبود وضعیت بازار نخواهد داشت.
بازار خودرو نیازمند هماهنگی میان سیاست گذاری تعرفه ای، نظام ارزی و روند اجرایی گمرک است تا مسیر از رکود به سمت تعادل و پایداری واقعی تغییر کند.