آیا مدیریت بخش خصوصی آغاز میشود؟
صنعت خودروسازی کشور به دلیل زیان انباشته و مشکلات مدیریتی در شرایط بحرانی قرار دارد و دو خودروساز بزرگ، ایران خودرو و سایپا، با زیانهای مالی سنگین دست و پنجه نرم میکنند. میزان زیان انباشته این دو خودروساز تا پایان خرداد ۱۴۰۳، ۲۷۰ هزار میلیارد تومان برآورد شده که بخش عمدهای از آن مربوط به ایران خودرو است. نکته مهم این است که دولت با وجود داشتن تنها ۵ درصد از سهام ایران خودرو، مدیریت آن را در اختیار دارد، در حالی که حدود ۳۰ درصد از سهام این شرکت در اختیار بخش خصوصی است و طبق اصول مدیریت، این بخش میبایست کنترل و مدیریت را در دست گیرد.
با توجه به تاکیدات اخیر رهبر انقلاب بر اهمیت واگذاری مدیریت شرکتهای دولتی به بخش خصوصی و ضرورت نظارت دولت، به نظر میرسد که دولت مسعود پزشکیان با همکاری سید محمد اتابک به سمت اجرای این سیاستها حرکت کند. یکی از گزینههای احتمالی در این راستا، واگذاری مدیریت ایران خودرو به بخش خصوصی (به ویژه شرکت کروز) است. این تغییر میتواند نقطه آغاز تحولی اساسی در صنعت خودروسازی ایران باشد.
تعطیلی صنعت خودرو با توجه به اهمیت آن برای اقتصاد ایران و اشتغالزایی غیرممکن است؛ چرا که این صنعت بعد از نفت و گاز، دومین صنعت بزرگ کشور به شمار میرود و بر صنایع مرتبطی همچون فولاد، پتروشیمی و پلاستیک تأثیر مستقیم دارد. همچنین، واردات خودرو به جای تولید داخلی از نظر اقتصادی و زیر ساختی امکانپذیر نیست. بنابراین، راه حل در اصلاح ساختار و واگذاری مدیریت به بخش خصوصی است.
تجربه کشورهای موفق مانند کره جنوبی، هند و حتی چین، نشان داده که خصوصیسازی و مدیریت بخش خصوصی، موتور پیشرفت صنعت خودروسازی است. کشورهایی مانند چین که در آن کنترل سیاسی به صورت نیمه کمونیستی حفظ شده، با واگذاری مدیریت به بخش خصوصی توانستهاند به پیشرفتهای بزرگی در صنعت خودروسازی دست یابند.
با تاکیدات پزشکیان بر اجرای برنامههای توسعهای با توجه به رهنمودهای رهبری، به نظر میرسد به یک تصمیم تاریخی نزدیک شدهایم و ممکن است تابوی مدیریت خصوصی در صنعت خودرو شکسته شود.