در حال حاضر میزان مراجعه برای دریافت معاینه فنی خودروهای سبک کمتر از ۵۰ درصد است و به نظر میرسد اطلاع رسانی محدود درباره مزایای گواهی معاینه فنی باعث کاهش تمایل مالکان به دریافت این تاییدیه شده است. با توجه به اثرات مثبت معاینه فنی در کاهش آلودگی هوا، افزایش ایمنی، کاهش تصادفات و مصرف سوخت، این طرح از اهمیت بالایی برخوردار است. با این حال، علیرغم قوانین نظیر ماده (۶) قانون هوای پاک، هنوز درصد زیادی از خودروها و موتور سیکلتها فاقد معاینه فنی هستند.
مرکز پژوهشها دلایل شکست طرح را در چند حوزه بررسی کرده است:
تخلفات در فرایند معاینه فنی: وجود تخلفاتی نظیر ارائه گواهی به خودروهای فاقد کیفیت به دلیل رشوه یا تعویض پلاک.
بازدارندگی ناکافی قوانین: قوانین موجود به دلیل جریمههای پایین، توانایی لازم برای الزام مالکان به معاینه فنی را ندارند.
ابهام در ساختار نظارتی و اجرایی: عدم وضوح در تقسیم وظایف بین سازمانهای مسئول مانند پلیس، وزارت کشور و سازمان محیط زیست.
عدم تطابق معافیت معاینه فنی با گارانتی خودروها: معافیت چهار ساله برای خودروهای جدید، برخلاف کاهش کیفیت برخی خودروها، منجر به کاهش ایمنی ناوگان میشود.
عدم اجرای معاینه فنی در برخی سازمانها: برخی بخشهای دولتی و عمومی نیز خود را ملزم به انجام معاینه فنی نمیدانند.
مشکلات تعرفهگذاری: با ثابت ماندن تعرفهها در سالهای اخیر، مراکز معاینه فنی با زیاندهی مواجه شدهاند.
این گزارش با ارائه پیشنهاداتی نظیر اصلاح تعرفهگذاری، تقویت نظارت و بازدارندگی قانونی و بهبود سازوکار اجرایی معاینه فنی، به دنبال افزایش ضریب نفوذ معاینه فنی و رفع موانع پیش رو است.